Forlagabrúska ‘Hyacinthina’- Hosta fortunei ‘Hyacinthina’
Harðgerð, fjölær jurt. Stór, heilrennd, egglaga lauf. Gulir haustlitir. Ljóslilla blómklasar síðsumars. Hæð um 40 sm en blómklasar vaxa hærra upp. Skuggþolin. Breiðist rólega út. Þarf frjóa og jafnraka mold. Ein allra harðgerðasta brúskan. Talsvert þekjandi. Hentar sem undirgróður undir trjám, í skuggsæl horn og í blönduð blóma- og runnabeð. Millibil um 70 - 80 sm. Lauf og blaðstilkar á brúskum eru notuð í austurlenskri matargerð. Brúskur koma ekki upp úr jörðinni fyrr en í maílok eða í byrjun júní. Síðan vaxa þær hratt upp.
Friggjarlykill – Primula florindae
Harðgerð fjölær jurt. Hæð 50 - 80 sm. Blómin oftast gul, drjúpandi, mörg saman á stönglum sem vaxa upp fyrir blaðhvirfinguna. Blómin ilma. Vex best í rökum, frjósömum jarðvegi. Heimkynni SA-Tíbet. Barst fyrst til V-Evrópu árið 1924 með breska grasafræðingnum Frank Kingdon-Ward sem nefndi jurtina í höfuðið á eiginkonu sinni Florinda.
Garðabrúða – Valeriana officinalis
Harðgerð, all hávaxin jurt. 80 - 120 sm á hæð. Laufblöðin stakfjöðruð. Blómin bleik í sveipleitri blómskipan. Blómgast miðsumars. Þrífst í allri venjulegri garðmold sem ekki er of þurr. Þolir hálfskugga. Er víða í görðum. Hentar í blómabeð, í villigarða og jafnvel sem undirgróður í trjábeð. Millibil: Allt að 1 m. Vex villt hér og þar á landinu. Annars eru heimkynni garðabrúðu víða í Evrópu og Asíu. Hefur lengi verið nýtt til lækninga. Rótin er sögð hafa róandi áhrif. Kettir laðast að garðabrúðu sérstaklega rótinni sem lyktar.
Garðahálmgresi ‘Karl Foerster’ – Calamagrostis x acutiflora ‘Karl Foerster’
Harðgert, fjölært skrautgras. Hæð: 1 - 1,5 m. Uppréttur vöxtur. Axið er fyrst grænleitt en síðan hálmlitað. Visin öxin standa meira og minna allan veturinn. Klippið visin blöð og stöngla niður í um 15 sm stubba snemma vors (apríl - maí). Sólelskt en þolir hálfskugga. Þrífst í allri venjulegri garðmold. Má vera vel rök eða allt að því blaut. Skríður ekki út.
Garðahálmgresi 'Karl Foerster' fer vel aftarlega í blómabeðum eða fleiri saman í þyrpingum. Hentar einnig í ker og potta. Millibil: 60 - 70 sm.
Skrautgras þetta hefur stundum í hæðni verið nefnt "braggagras" eða "braggastráin" eftir að talsvert magn af umræddu grasi var gróðursett við braggann í Nauthólsvík, Rvk. Radaði þetta í fjölmiðla og vakti talsverða athygli á sínum tíma. Garðahálmgresi er ófrjór tegundarblendingur á milli melahálmgresis (C. epigejos) og C. arundinacea sem báðar eru upprunar í Evrasíu. Yrkið er kennt við þýska garðyrkjumanninn Karl Foerster (1874 - 1970). Grasætt (Poaceae).
Garðalúpína / Fjölblaðalúpína – Lupinus polyphyllus
Harðgerð, fjölær jurt. Hæð um 100 sm eða jafnvel meir. Smáblöð í laufblaðakrans gjarnan 12 - 15 talsins. Sólelsk annars nægjusöm. Lifir í sambýli við niturbindandi gerla sem gerir lúpínunni kleift að vaxa í fremur snauðum jarðvegi. Jarðvegur þarf þó alltaf að vera vel framræstur. Garðalúpína blómgast í júlí og fram í ágúst. Sáir sér yfirleitt ekkert út af sjálfsdáðum. Til í ýmsum litbrigðum. Garðalúpína er kjörin í blómabeð. Hentar vel til afskurðar. Samanborið við alaskalúpínu (Lupinus nootkatensis) sem vex villt víða um land er garðalúpínan með fleiri smáblöð í hverjum laufblaðakrans, minna hærð, blómgast seinna á sumrin, sáir sér ekki út og finnst í ýmsum litaafbrigðum. Garðalúpína er tiltölulega útbreidd í íslenskum görðum.
Geitaskegg / Jötunjurt – Aruncus dioicus
Harðgerð, stórvaxinn fjölær jurt. Hæð um og yfir 1 m. Álíka breið. Blöðin stór, samsett. Sérbýllt. Karlplöntur eru aðallega ræktaðar. Stórar, keilulaga, kremhvítar blómskipanir. Myndar grjótharða, skífulaga rót. Þolir vel hálfskugga. Þrífst best í frjóum og rakaheldnum jarðvegi. Millibil 80 - 100 sm.
Graslaukur – Allium schoenoprasum
Harðgerð, fjölær jurt. Hæð: 35- 40 sm. Blöð og blóm má nota í mat. Blöð eru gjarnan notuð í eggjakökur, súpur og í fisk- og kartöflurétti. Hálfopnuð blómin henta í salat til að gefa bragð og til skrauts. Blómgast rauðfjólubláum, blómum í kúlulaga blómskipun í júní sem innihalda mikið af blómasafa og eru því hentug sem fæðulind fyrir humlur og aðrar býflugur. Graslaukur vex upp af litlum laukum. Graslaukur er auðræktaður í allri venjulegri garðmold á sólríkum stöðum. Blandið gjarnan gömlum búfjáráburði eða moltu saman við jarðveginn við gróðursetningu. Einnig er tilvalið að setja moltu í kringum eldri plöntur að vori. Þó að graslaukur laði að hunangsflugur er hann almennt talinn fæla í burt ýmis skordýr sem sníkja á plöntum sökum brennisteinssambanda sem í honum eru. Er því gjarnan notaður t.d. inn á milli matjurta og annarra plantna til að fæla í burt sníkjudýr sem leggjast á mat- og skrautjurtir. Vex villtur víða í Evrópu, Asíu og N-Ameríku.
Grænlandsmura – Sibbaldiopsis tridentata
Harðgerð, lágvaxin, sígræn jurt. Hæð 15 sm. Blöðin þrífingruð. Blómin hvít. Blómgast mest allt sumarið. Þrífst best í þurrum, malarbornum jarðvegi á sólríkum stöðum. Hentar í steinhæðir, hleðslur og þess háttar en einnig sem þekjuplanta þar sem jarðvegur er ekki of frjór. Laufið verður gjarnan rauðleitt á veturna. Millibil í breiðuplöntunum: 30 sm. Heimkynni: N-Ameríka þ.m.t. Grænland. Eldra fræðiheiti er Potentilla tridentata.
Hjartarfífill – Doronicum orientale
Harðgerð, fjölær jurt. Laufið hjartalaga eða hóflaga og gróftennt. All þekjandi. Gular blómkörfur vaxa upp í 40 - 50 sm hæð í maí - júní. Ein og ein karfa á það til að birtast fram á haust. Þolir hálfskugga. Hentar í blönduð beð, raðir og þyrpingar með um 50 - 60 sm millibili. Algengur og auðræktaður í allri venjulegri garðmold. Ættaður frá SA-Evrópu og hluta SV-Asíu. Ekki frá A-Asíu eins og fræðiheitið gæti vísað til! Sagður eitraður og því ekki hæfur til manneldis.