Rauðtoppur ‘Arnold’s Red’ – Lonicera tatarica ‘Arnold’s Red’
All harðgerður, meðalstór runni. Blómin dökkrauð í júní. Aldinið rautt ber. Þolir vel hálfskugga. Þrífst vel í frjóum, framræstum garðajarðvegi. Hentar í blönduð beð, raðir og þyrpingar með um 80 sm millibili. Yrkið 'Arnold's Red' er upprunið frá trjásafninu Arnold Arboretum, Boston í Bandaríkjunum frá árinu 1945.
Rauðgreni – Picea abies
Sígrænt, frekar hægvaxta, með tímanum hávaxið tré. Krónan frekar mjóslegin samanborið við sitkagreni (P. sitchensis). Smágreinar gjarnan drjúpandi. Nálar fremur stuttar og ekki eins stingandi og á sitkagreni. Nálar eru ferhyrndar í þversniðinu og fagurgrænar - gulgrænar á öllum hliðum. Skuggþolið. Þarf nokkuð gott skjól. Könglar aflangir, all stórir. Rauðir í fyrstu. Myndar yfirleitt ekki köngla fyrr en eftir nokkra áratugi.
Þarf sæmilega frjóan jarðveg. Vex mjög lítið og verður gult á litin í ófrjóu landi. Rauðgreni sómir sér vel stakstætt en einnig í þyrpingum fleiri saman. Þolir klippingu. Bil þarf að lágmarki að vera 3 m þegar fram í sækir. Má þó gróðursetja þéttar í upphafi og í görðum. Ekki algengt í görðum en víða í eldri skógræktar-reitum um land allt. Rauðgrenið sem við framleiðum er aðallega af fræi sem safnað hefur verið hérlendis þ.e.a.s. af íslenskum kvæmum. Rauðgreni er nýtt til timbur- og pappírsframleiðslu víða í heiminum. Prýðis jólatré. Heimkynni: Norður-, Mið- og A-Evrópa. Þallarætt (Pinaceae).
Svartelri / Rauðelri – Alnus glutinosa
All harðgert, einstofna eða margstofna meðalhátt, sumargrænt tré. Hæð 6 - 10 m hérlendis. Getur sjálfsagt orðið enn hærra á góðum stöðum með tímanum. Stundum runni á erfiðum vaxtarstöðum. Brum rauðbrún og stilkuð. Laufblöð hringlaga, stuttstilkuð, allt að 10 cm löng með tenntum og bylgjuðum blaðjaðri. Blaðgrunnur gjarnan fleyglaga. Græn að ofan og ljósgræn að neðan með smáum ryðbrúnum hárum á taugamótum. Laufin eru yfirleitt innydd í endann og er það eitt besta greiningareinkennið. Brum, sprotar og ung lauf eru aðeins klístruð. Frýs yfirleitt grænt á haustin. Hangandi rauðleitir, 5 - 10 cm langir karlreklar birtast fyrir laufgun á vorin. Ljósgulbrúnir útsprungnir. Dökkbrúnir kvenreklar þroskast að hausti. Minna á litla köngla. Kvenreklarnir sitja í krónunni fram á vor.
Sóelskt. Lifir í sambýli við niturbindandi bakteríur, Frankia alni. Getur lifað í fremur rýrum og blautum jarðvegi. Nær þó bestum þroska í frjóum, rökum jarðvegi. Lifir einnig í sambýli með svepprótarsveppum eins og flestar aðrar trjátegundir.
Einnig nefnt svartölur eða rauðölur. Hitakærara samanborið við gráelri (Alnus incana). Getur verið fyrirtaks stakstætt garðtré. Hentar einnig í sumarhúsalóðir og til skógræktar sérstaklega í rökum og jafnvel blautum jarðvegi. Ekki ber mikið á fræþroska á svartelri hérlendis ennþá og ekki er vitað til þess að svartelri hafi sáð sér út hérlendis. Millibil um 4 m. Gjarnan gróðursetta þéttar í skógrækt og svo grisjað. M.a. nýtt sem fóstrutré í skógrækt erlendis. Gjarnan ber á stofnskotum/teinungi. Aftur á móti ber ekki eða lítið á rótarskotum. Ekki sérlega algengt hérlendis ennþá. Notkun hefur þó aukist sérstaklega í skógrækt. Erlendis er timrið nýtt í m.a. pappír, spónaplötur, húsgögn, klæðningar, til útskurðar og þess háttar. Svartelri hefur einnig verið nýtt til litunar og lækninga í gegnum tíðina.
Svartelri er almennt heilbrigt. Stundum birtast blöðrur á laufi sérstaklega á ungum trjám. Blöðrurnar orsakast af mítli (Eriohyes inangulis). Blöðrur þessar eru ekki taldar valda trjánum miklum skaða.
Við framleiðum og seljum svartelri af kvæminu "Sanderud" sem er í sveitarfélaginu "Stange" um 100 km norður af Osló. Náttúruleg heimkynni svartelris eru um nánast alla Evrópu þó ekki á Íslandi. Einnig í vestanverðri Asíu og N-Afríku. Bjarkarætt (Betulaceae).
Purpuratoppur – Lonicera maximowiczii var. sachalinensis.
Harðgerður, þéttur, meðalhár runni (2 m). Laufin gagnstæð. Bronslituð fyrst á vorin síðan græn. Blómin fremur smá, tvö og tvö saman, rauðbleik. Blómgast miðsumars. Aldinið rautt ber sem þroskast í ágúst - september. Gulir haustlitir. Þolir hálfskugga. Þrífst í allri sæmilega frjórri, framræstri garðmold. Hentar í runnaþyrpingar og þess háttar. Millibil 50 - 100 sm. Sjaldgæfur hérlendis en lofar góðu. Móðurplönturnar okkar eru af græðlingum sem við fengum frá Jóhanni Pálssyni fyrrverandi garðyrkjustjóra Rvk. Runninn hans í Kálfamóa, Keldum, Grafarvogi, Rvk er ættaður úr Lystigarði Akureyrar. Heimkynni: Mansjúría þar með talið Sakalíneyja og Kórea.
Perlureynir – Sorbus munda
Harðgert lítið tré eða stór runni. Hæð: 3,5 - 5 m. Brum rauðleit. Blöðin fínleg, fjöðruð. 12-15 smáblaðapör. Blómin hvít í frekar litlum sveipum. Berin fyrst ljósgræn síðan hvít í klösum í október. Rauðir haustlitir í október. Þolir hálfskugga. Perlureynir sómir sér vel stakstæður en einnig í röðum. þyrpingum og í blönduðum beðum með öðrum gróðri. Millibil: 1,5 - 2,0 m. Perlureynir minnir mjög á koparreyni (S. frutescens) í útliti. Perlureynir verður hávaxnari, berin þroskast seinna á haustin og haustlitir birtast seinna á haustin samanborið við koparreyni. Perlureynir er ekki með eins drjúpandi greinar og ljósari brum samanborið við koparreyni. Perlureynir er miklu sjaldgæfari hérlendis samanborið við koparreyni. Heimkynni: V-Sichuan í Kína.
Mánakvistur – Spiraea ‘Máni’
Harðgerður, þéttur, meðalhár, all hraðvaxta runni. Hæð 1,5 - 2,0 m. Álíka breiður með tímanum. Greinar fyrst uppréttar en síðan útsveigðar. Laufblöð oftast í kringum 1,5 sm á lengd, mött, grágræn á neðra borði og hárlaus. Blaðgrunnur odddreginn. Breiðsporbaugótt - öfugegglaga. og yfirleitt bogtennt á efsta þriðja hluta blöðkunnar. Blómin smá, hvít, mörg saman í hálfsveipum sem eru allt að 3 sm í þvermál. Blómgast í júlí og fram í ágúst. Blómsæll. Rauðgulir haustlitir. Þolir vel hálfskugga. Þolir vel klippingu. Minnir talsvert á sunnukvist (S. nipponica) í útliti en greinabygging er fíngerðari.
Mánakvistur sómir sér vel í blönduðum runna- og blómabeðum og í röðum/limgerðum og þyrpingum. Millibil um 80 - 100 sm. Mánakvistur er all algengur á opnum svæðum í Rvk og í görðum á höfuðborgarsvæðinu og sjálfsagt víðar. Mánakvisturinn sem hér er í ræktun kom frá Grasagarðinum í Rvk. Hann óx upp af fræi frá háskólagrasagarðinum í Rostock í Þýskalandi á áttunda áratug síðustu aldar. Fræið kom undir heitinu Spiraea uratensis. Mánakvisturinn virðist ekki vera ekta S. uratensis og er hann því skráður sem Spiraea 'Máni' enda líklega um blendingstegund að ræða.
Rósaætt (Rosaceae).
Marþöll – Tsuga heterophylla – Íslensk kvæmi
All harðgert, þokkafullt, meðalstórt, sígrænt tré. Barrið smágert, frekar mjúkt, grænt að ofanverðu en ljósara að neðan. Könglar mjög smáir. Toppur og greinaendar gjarnan drjúpandi. Skuggþolin en þarf nokkurt skjól í uppvextinum. All plássfrek með tímanum en þolir ágætlega klippingu. Hentar til ræktunar í grónum görðum t.d. undir stærri trjám. Einnig til gróðursetningar undir skerm í skóglendi. Hægvaxta framan af en getur vaxið all hratt seinna meir á ævinni. Heimkynni: Vestanverð N-Ameríka.
Loðvíðir – Salix lanata – jarðlægur
Mjög harðgerður, íslenskur, lágvaxinn/jarðlægur runni. Lauf og sprotar eru gráloðin. Karlreklar eru fallega gulir og birtast í apríl - maí. Sólelskur. Vind- og saltþolinn. Gerir litlar kröfur til jarðvegs. Vex villtur um land allt. Loðvíðir hentar í hleðslur, kanta, steinhæðir, ker og þess háttar. Jarðlægi loðvíðirinn okkar er karlkyns og seldur í stykkjatali í pottum.