Stórkvistur – Spiraea henryi
Harðgerður meðalstór - stórvaxinn runni (1,5 - 2,5 m). Greinar rauðbrúnar. Laufblöðin sporbaugótt - öfugegglaga. Yfirleitt tennt ofan við miðju. Gulir haustlitir. Blómin hvít í sveipum miðsumars (júlí og fram í ágúst). Bogsveigðar greinar. Gulir - gulrauðir haustlitir. Þrífst í allri sæmilega frjórri garðmold. Þolir hálfskugga.
Sómir sér vel stakstæður en einnig í bland með öðrum gróðri. Hentar einnig í raðir og þyrpingar þar sem er nægt rými. Millibil um eða yfir 1 m. Líkist bogkvist (S. veitchii) en stórkvistur virðist vera harðgerðari og kala síður. Bogkvistur blómgast seinna samanborið við stórkvist eða ekki fyrr en í ágúst. Einn stórkvistur tekur um 1,5 fermeter af plássi þegar fram í sækir. Heimkynni: Fjalllendi V- og M-Kína. Rósaætt (Rosaceae).
Strandavíðir / Gulvíðir – Salix phylicifolia ‘Strandir’ (Tröllatunga)
Mjög harðgerður, íslenskur, meðalhár runni (1,5 - 2,0 m). Laufið smágert, dökkgrænt og gljáandi. Gulir haustlitir. Sólelskur. Strandavíðir er mikið notaður í limgerði og skjólbelti. Venjulega eru gróðursett 3 stk/m í limgerði. Strandavíðir er þokkalega heilbrigður þó að stundum séu fiðrildalirfur fyrri part sumars til vandræða. Strandavíðir er í raun klón af gulvíði (S. phylicifolia) ættað frá Selárdal á Ströndum. Strandavíðir var gróðursettur á sínum tíma í garðinum að Tröllatungu við Steingrímsfjörð. Þaðan dreifðist svo strandavíðirinn áfram um landið. Strandavíðir er karlkyns og því er óþrifnaður af völdum fræullar ekki vandamál samanborið við t.d. brekkuvíði (S. phylicifolia 'Brekka'). Seldur berróta, 10 stk. í búnti og stakar plöntur í pottum. Fæst einnig í fjölpotta-bökkum.
Strandreynir – Sorbus meinichii
Strandreynir er sumargrænt, lágvaxið - meðalhátt tré. Ein- eða margstofna. Hæð allt að 10 m. Laufblöð með fjögur - sex smáblaðapör á neðri hluta blöðkunnar. Smáblöð tennt og sljóydd. Endasmáblaðið stærra, tígullaga - þríhyrnt og þrísepótt. Haustlitur rauðgulur. Blómin smá, hvít/gulhvít mörg saman í sveiplaga skipun. Fróhnappar ljósir - rauðir. Blómgast í júní. Aldinin rauð, hnöttótt "ber" (berepli). Bitur á bragðið. Aldin þroskast í september.
Virðist harðgerður. All vind- og salþolinn. Hentar í garða, opin svæði og skógarreiti. Þrífst í allri venjulegri garðmold sem er sæmilega frjó og vel framræst. Millibil að minnsta kosti 4 m. Þolir hálfskugga. Ennþá sjaldgæfur hérlendis.
Strandreynir er þrí- til fjórlitna "apomict". Það þýðir að fræið myndast án undangenginnar fróvgunar og eru því fræplöntur af sama tré með samskonar efðaefni.
Tegundin er kennd við H.T. Meinich (1819 - 1878) sem var fylkismaður í Hörðalandi og Upplöndum í Noregi.
Talinn blendingur reyniviðar (Sorbus aucuparia) og gráreynis (Hedlundia hybrida/Sorbus hybrida). Eftir uppstokkun á reyniættkvíslinni ber strandreynir nú heitið Hedlundia meinichii. Hann flokkast því ekki lengur til hinna eiginlegu reynitegunda (Sorbus spp.).
Heimkynni: Einlendur. S- og V-Noregur. Rósaætt (Rosaceae).
Súdetareynir – Sorbus sudetica
Harðgerður, lágvaxinn - meðalhár (1 - 3 m), fremur grófgreinóttur runni. Laufið fremur smátt miðað við aðrar reynitegundir (Sorbus spp.), gljáandi að ofan en gráloðið að neðanverðu. Blómin rauðbleik í sveipum fyrri part sumars. Rauð ber í klösum þroskast að hausti. Gulir - brúnir haustlitir. Þolir hálfskugga. Fer best í hleðslum, köntum og framanlega í blönduðum runna- og blómabeðum. Sjaldgæfur en virðist öruggur í ræktun. Uppruninn í Súdetafjöllunum á landamærum Þýskalands, Póllands og Tékklands.
Súlueik – Quercus robur ‘Fastigiata’
Fremur viðkvæmt tré hérlendis. Krónan mjóslegin. Laufgast upp úr miðjum júní. Frýs yfirleitt græn en stundum sjást gulir/gulbrúnir haustlitir. Fremur hægvaxta. Þrífst eingöngu í grónum görðum þar sem er skjólsælt. Sólelsk en þolir hálfskugga. Jarðvegurinn þarf að vera frjór og rakaheldinn. Óvíst er hversu hávaxin súleikin getur orðið hérlendis en reikna má með 6 - 7 m á allra bestu stöðum á löngum tíma.
Sumareik – Quercus robur
Sumargrænt tré. Óvíst er hversu há sumareikin getur orðið hérlendis en sjálfsagt mun hún vaxa upp fyrir 12 m hæð með tímanum á góðum vaxtarstöðum. Gulir haustlitir. Visin lauf sitja gjarnan á ungum trjám fram á vor. Þarf nokkurt skjól í uppvextinum. Þolir hálfskugga. Þrífst best í þokkalega frjóum jarðvegi. Má vera grýttur. Gott er að stýra vexti með klippingu annars vilja sumar eikur verða runnavaxnar. Almennt talið harðgerðasta eikin hérlendis og sú sem mesta hefur verið gróðursett. Samt er sumareik ennþá fremur sjaldgæf í ræktun. Sumareik hentar helst stakstæð í grónum görðum og í rjóður í skógarreitum og sumarhúsalóðum. Þrífst ekki á köldum og vindasömum stöðum. Sumareik laufgast seint eða ekki fyrr en um miðjan júní.
Sunnukvistur – Spiraea nipponica
Harðgerður, í meðallagi hávaxinn runni (1, 5 m, stundum hærri). Greinar bogsveigðar. Blómin hvít í sveipum sem sitja eftir endilöngum greinunum. Gulir - rauðir haustlitir. Sunnukvistur fer vel stakstæður en einnig í röðum og þyrpingum eða í bland með öðrum gróðri. Millibil um 80 sm. Til að eyðileggja ekki vaxtarlagið er best að grisja gamla runna með því að klippa gamlar greinar alveg niður við jörð. Með því móti skapast rými fyrir nýjar greinar að vaxa upp sem seinna meir munu svo blómgast. Sunnukvistur þolir hálfskugga. Vinsæll og algengur um land allt. Virðist vind- og saltþolinn. Laus við meindýr og sjúkdóma.
Surtartoppur ‘Árni’ – Lonicera nigra ‘Árni’
Harðgerður, meðalstór runni. Hæð um 1,5 - 2,0 m. Laufgast snemma í maí. Laufið áberandi rauðbrúnt við laufgun og fram eftir sumri. Hvít - ljósbleik blóm snemma sumars tvö og tvö saman. Svört, óæt ber þroskast í ágúst. Skuggþolinn. Þolir vel klippingu. Hentar í blönduð beð, raðir og þyrpingar með 80 - 100 sm millibili. Góður í ker / potta einnig t.d. klipptur í kúlur. Úrvals-yrki sem valið var í Þöll úr hópi fræplantna. Blöðin eru rauðari en gengur og gerist hjá surtartoppi. Yrkið er kennt við Árna Þórólfsson starfsmann Skógræktarfélags Hfj. Aðeins fáanlegur í Þöll.
Surtartoppur / Svarttoppur – Lonicera nigra
Harðgerður, þéttur, meðalstór runni (1,5 - 2 m). Laufin eru mött og sitja gagnstætt á greinunum. Laufið gjarnan rauðbrúnleitt fyrst á vorin. Laufgast fremur snemma á vorin. Blómin smá, hvít - ljósbleik. Aldinið svart, óætt ber sem þroskast í ágúst. Blómin og berin sitja tvö og tvö saman. Skuggþolinn. Heilbrigður. Haustlitir ekki áberandi. Surtartoppur hentar í raðir, þyrpingar og limgerði. Þolir vel klippingu. Vex best í frjórri garðmold. Millibil í limgerði um 50 sm. Millibil í blandað runnabeð um 80 - 100 sm. Heimkynni: Fjallendi Mið- og Suður-Evrópu.
Svartelri / Rauðelri – Alnus glutinosa
All harðgert, einstofna eða margstofna meðalhátt, sumargrænt tré. Hæð 6 - 10 m hérlendis. Getur sjálfsagt orðið enn hærra á góðum stöðum með tímanum. Stundum runni á erfiðum vaxtarstöðum. Brum rauðbrún og stilkuð. Laufblöð hringlaga, stuttstilkuð, allt að 10 cm löng með tenntum og bylgjuðum blaðjaðri. Blaðgrunnur gjarnan fleyglaga. Græn að ofan og ljósgræn að neðan með smáum ryðbrúnum hárum á taugamótum. Laufin eru yfirleitt innydd í endann og er það eitt besta greiningareinkennið. Brum, sprotar og ung lauf eru aðeins klístruð. Frýs yfirleitt grænt á haustin. Hangandi rauðleitir, 5 - 10 cm langir karlreklar birtast fyrir laufgun á vorin. Ljósgulbrúnir útsprungnir. Dökkbrúnir kvenreklar þroskast að hausti. Minna á litla köngla. Kvenreklarnir sitja í krónunni fram á vor.
Sóelskt. Lifir í sambýli við niturbindandi bakteríur, Frankia alni. Getur lifað í fremur rýrum og blautum jarðvegi. Nær þó bestum þroska í frjóum, rökum jarðvegi. Lifir einnig í sambýli með svepprótarsveppum eins og flestar aðrar trjátegundir.
Einnig nefnt svartölur eða rauðölur. Hitakærara samanborið við gráelri (Alnus incana). Getur verið fyrirtaks stakstætt garðtré. Hentar einnig í sumarhúsalóðir og til skógræktar sérstaklega í rökum og jafnvel blautum jarðvegi. Ekki ber mikið á fræþroska á svartelri hérlendis ennþá og ekki er vitað til þess að svartelri hafi sáð sér út hérlendis. Millibil um 4 m. Gjarnan gróðursetta þéttar í skógrækt og svo grisjað. M.a. nýtt sem fóstrutré í skógrækt erlendis. Gjarnan ber á stofnskotum/teinungi. Aftur á móti ber ekki eða lítið á rótarskotum. Ekki sérlega algengt hérlendis ennþá. Notkun hefur þó aukist sérstaklega í skógrækt. Erlendis er timrið nýtt í m.a. pappír, spónaplötur, húsgögn, klæðningar, til útskurðar og þess háttar. Svartelri hefur einnig verið nýtt til litunar og lækninga í gegnum tíðina.
Svartelri er almennt heilbrigt. Stundum birtast blöðrur á laufi sérstaklega á ungum trjám. Blöðrurnar orsakast af mítli (Eriohyes inangulis). Blöðrur þessar eru ekki taldar valda trjánum miklum skaða.
Við framleiðum og seljum svartelri af kvæminu "Sanderud" sem er í sveitarfélaginu "Stange" um 100 km norður af Osló. Náttúruleg heimkynni svartelris eru um nánast alla Evrópu þó ekki á Íslandi. Einnig í vestanverðri Asíu og N-Afríku. Bjarkarætt (Betulaceae).
Svartyllir – Sambucus nigra
All harðgerður runni. Hæð: 2 - 4 m. Grófgreinóttur. Brum gagnstæð. Blöðin stakfjöðruð, græn. Blómin hvít, mörg saman í stórum sveipum síðsumars (ágúst). Berin svört fullþroskuð en svartyllir dregur nafn sitt af liti berjanna. Svartyllir nær ekki að þroska ber utandyra hérlendis. Blómin má nýta í svaladrykk. Skuggþolinn en blómgast betur í sól. Þrífst vel í venjulegri, ekki of þurri garðmold. Þrífst vel í grónum görðum á höfuðborgarsvæðinu og víðar. Millibil: 1 m eða meir. Í seinni tíð hafa komið fram yrki af svartylli með rauðbrúnum/purpurarauðum laufum og bleikum blómum eins og 'Black Lace' og 'Black Tower'. Okkur í Þöll hefur tekist að láta íslenskt fræ spíra þrátt fyrir að berin séu ekki fullþroska. Fræið er að runnum við íþróttahúsið Strandgötu, Hfj og úr garði á Flötunum, Gbæ. Tvö yrki hafa verið valin úr fræplöntunum. Annað er 'Amma Dóra' og hitt 'Afi Tóti'. Yrkin eru kennd við hjónin Halldóru Halldórsdóttur og Þórólf Þorgrímsson sem eru fædd árið 1928 og hafa verið dyggir styrktaraðilar Skógræktarfélags Hfj í gegnum tíðina ásamt því að vera foreldrar Árna, Gunnars og Halldórs sem allir hafa unnið mikið fyrir félagið og Þöll. Heimkynni svartyllis eru í Evrópu þó ekki allra nyrst.